Yanmış Araç Alımı

Araç yangınından sonra ilk olarak ne yapılmalı?

Yangın söndürüldükten sonraki ilk adımlar, hem güvenliğiniz hem de sigorta süreci açısından önemlidir. Aşağıdaki adımlar bu açıdan yol gösterir:

• Araç tamamen soğumadan yaklaşmayın; yangın söndükten sonra bile yeniden alevlenme riski olabilir.
• Aracın ve çevresinin fotoğraflarını çekin; yangının başladığı bölgeyi özellikle belgeleyin.
• Sigorta şirketinizi gecikmeden arayın; kaskoda bildirim süresi beş iş günüdür.
• İtfaiye müdahale ettiyse olayla ilgili düzenlenen rapor ya da tutanak için ilgili birime başvurun.
• Eksper incelemesinden önce araçtaki yanık parçaları sökmeyin ve aracı onarıma göndermeyin.

Yangın bir otoparkta, garajda ya da başka bir aracın yanında çıktıysa çevredeki zararı da not alın. Komşu araçlara ya da binaya zarar verildiyse bu durum, sigorta sürecinde ayrıca ele alınabilir; olayı sigortacınıza anlatırken bu ayrıntıyı atlamayın.

Yanmış aracı çalıştırmayı ya da kontağı açmayı denemeyin. Yangın kablo demetlerine ulaştıysa akım yeni bir kısa devreye yol açabilir. Akü hâlâ bağlıysa ve güvenle ulaşabiliyorsanız kutup başını ayırın; emin değilseniz bu işi teslim ekibine bırakın.

Yangının çıktığı yer hasarın boyutunu nasıl belirler?

Araç yangınları çoğu zaman tek bir bölgede başlar ve oradan yayılır. Yangının başladığı yer ve ne kadar sürede söndürüldüğü, hasarın hangi sistemlere ulaştığını belirler:

Motor bölmesinde başlayıp erken söndürülen bir yangında hasar, kablolar ve plastik parçalarla sınırlı kalabilir. Kabine ya da yakıt hattına ulaşan bir yangında ise ısı, gövdenin koruyucu kaplamalarını ve bağlantı noktalarını da etkiler. Bu yüzden yangının ne kadar sürdüğünü ve nasıl söndürüldüğünü bilmek değerlendirmeyi netleştirir.

Yangının nedeni de önemlidir. Elektrik arızası, yakıt sızıntısı ya da dışarıdan gelen bir yangın, hasarın hangi sistemden başladığını gösterir. Nedenin bilinmesi, sigorta sürecinde de sorulacak bir konudur; varsa servis ya da itfaiye değerlendirmesini saklayın.

Duman ve ısı hasarı neden görünmeyen yerlere yayılır?

Yangının izi yalnızca kararmış yüzeylerde kalmaz. Duman ve is, havalandırma kanallarından kabinin her noktasına ulaşır; döşemeye, tavana ve koltuk süngerine sinen koku temizlikle çoğu zaman tamamen çıkmaz. Yangından uzak görünen bölümlerde bile is tabakası ve koku kalabilir.

Isı ise daha sinsi bir hasar bırakır. Yüksek sıcaklık, plastik bağlantı parçalarını yumuşatır, kablo yalıtımlarını sertleştirir ve sensörlerin içindeki hassas parçalara zarar verebilir. Dışarıdan sağlam görünen bir parça, ısı nedeniyle işlevini yitirmiş olabilir.

Söndürme sırasında kullanılan su ve köpük de hasara eklenir. Su, ısınmış metalde ve elektrik bağlantılarında paslanmayı hızlandırır; köpük ve kimyasal kalıntılar temizlenmezse bu etkiyi artırabilir. Bu yüzden yangından sonra aracın uzun süre açıkta beklemesi, değerin daha fazla düşmesine yol açar.

İncelemede bu gizli hasarı anlamak için kabin içini, kablo demetlerinin geçtiği yerleri ve motor bölmesindeki plastik bağlantıları ayrıca kontrol ederiz. Duman kokusunun yoğunluğu da hasarın kabine ne ölçüde yayıldığını gösterir.

Yanmış araçta şasi numarası okunamıyorsa ne olur?

Şasi ve motor numaraları, aracın kimliğini gösteren en önemli işaretlerdir. Noter devri, hurda ya da trafikten çekme işlemi gibi adımlarda aracın kayıttaki araçla aynı olduğunun anlaşılması gerekir. Yüksek ısı, bu numaraların bulunduğu yüzeyleri karartabilir ya da okunmaz hâle getirebilir.

Numaralar zarar gördüyse durumu önce sigorta şirketine, işlemi yapacak noter ya da tescil birimine bildirin; izlenecek yolu bu kurumlar belirler. Numaraların temizlenerek okunabilir hâle getirilmesi bazen mümkündür; ancak bunu kendi başınıza denemeyin, çünkü yüzeye yapılan müdahale yeni sorunlar doğurabilir.

İncelemede ilk kontrol ettiğimiz konulardan biri de bu numaralardır. Numaralar okunuyorsa süreç olağan biçimde ilerler; okunmuyorsa satışın hangi aşamada ve hangi belgeyle yapılacağını ilgili kurumların yönlendirmesine göre birlikte planlarız.

Yangından sonra sigorta süreci nasıl ilerler?

Kaskonuz varsa ilk adım, yangını beş iş günü içinde sigortacınıza bildirmektir; kasko genel şartları bu süreyi öngörür. Yangının poliçenizde nasıl teminat altına alındığını ve varsa muafiyetleri poliçenizden ya da sigortacınızdan öğrenin.

Bildirimin ardından sigortacının görevlendirdiği eksper aracı inceler. Eksper, onarım masrafını aracın değeriyle karşılaştırır ve aracın onarılabilir olup olmadığına bakar. Bu değerlendirmenin sonunda araç ya onarılır, ya ağır hasarlı sayılarak trafikten çekilir ya da tam hasar kararıyla hurdaya ayrılır.

Tazminat, kararın türüne göre belge ister. Eksper ağır hasar tespit ettiyse tazminat için aracın trafikten çekildiğini gösteren kaşeli belge istenir; tam hasar kararında ise ödeme, hurda tescil belgesi ibraz edildikten sonra yapılır. Araç size bırakılsa da bu usul değişmez. Bu belgeler satışın sırasını da belirlediği için dosyanızın durumunu bizimle paylaşmanızı öneririz.

Kaskonuz yoksa yangın masrafını kimin karşılayacağı yangının nedenine bağlıdır; bu konuda sigortacınızdan ya da bir hukukçudan bilgi alın. Masrafı siz üstlenecekseniz onarım fiyatını ve teklifimizi karşılaştırarak karar verebilirsiniz.

Yanmış araç hurdaya mı ayrılır, trafikten mi çekilir?

Bu kararı sigorta şirketinin eksperi verir. Onarım masrafı aracın hasar tarihindeki değerini aşıyor ve araç eksper raporuna göre onarım kabul etmez hâle gelmişse tam hasar söz konusudur. Bu durumda araç hurdaya ayrılır; kaydı kapandıktan sonra bir daha tescil edilemez ve ancak hurda olarak el değiştirebilir.

Onarım masrafı aracın değerinin yüzde altmışını aşıyor ama araç onarılabilir durumdaysa araç ağır hasarlı sayılır ve trafikten çekilir. Yangın kablolara ve kontrol ünitelerine ulaştıysa bunu da hesaba katmak gerekir: genelgenin ağır hasar listesinde elektronik sistem parçaları, ana elektrik tesisatı ve hava yastıkları da sayılır. Bu parçalardaki hasar, oran daha düşük kalsa bile eksperin ağır hasar tespiti yapmasına yol açabilir.

Kararın türü satışın yolunu da değiştirir. Ağır hasarlı araç trafikten çekildikten sonra noterde muayene ve sigorta şartı aranmadan devredilebilir. Tam hasarlı araç ise hurda işlemine bağlı olarak el değiştirir. Hangi yolun geçerli olduğunu eksper raporu gösterir; raporu paylaşırsanız sırayı birlikte kurarız.

Yanmış aracın hangi parçaları değer taşır?

Yanmış bir aracın değeri çoğu zaman yangından etkilenmeyen parçalardan gelir. Yangının yerine ve süresine göre şu parçalar değerini koruyabilir:

• Yangının ulaşmadığı motor ve şanzıman.
• Arka ya da ön bölümde kalan sağlam gövde panelleri.
• Jantlar, aks ve süspansiyon parçaları.
• Yangından uzak kalmış farlar, stoplar ve camlar.
• Gövde ve şasinin geri dönüştürülebilir metal değeri.

Motor bölmesinde çıkan bir yangında bagaj ve arka gövde çoğu zaman sağlam kalır; kabinde ya da bagajda çıkan bir yangında ise motor ve şanzıman kurtarılabilir. Tamamen yanmış bir araçta bile metal değeri ve bazı mekanik parçalar teklife yansır.

Parçaların değerini korumak için yanmış aracı açıkta uzun süre bekletmemek ve sökmeye çalışmamak gerekir. Sağlam görünen parçaları kendiniz satmayı düşünüyorsanız, bunun aracın bütün olarak satışını ve sigorta sürecini etkileyebileceğini hesaba katın.

Yanmış araç nasıl taşınır ve teslim edilir?

Yanmış araç yolda kullanılamaz; tekerlekleri, direksiyonu ya da frenleri de zarar görmüş olabilir. Bu yüzden teslimi, aracın durumuna uygun ekipmanla gelen bir çekiciyle yaparız. Lastikleri yanmış ya da tekerlekleri dönmeyen bir araç, kayar platformlu çekiciye vinç ya da halat yardımıyla yüklenir.

Teslimden önce aracın bulunduğu yerin çekicinin yanaşmasına uygun olup olmadığını ve aracın etrafında yangından kalan enkaz bulunup bulunmadığını paylaşın. Araç bir otoparkta ya da site içindeyse yönetimden giriş izni almanız gerekebilir.

Sigorta dosyası açıksa aracı teslim etmeden önce eksper incelemesinin tamamlandığından emin olun. Eksper aracı görmeden yapılan bir teslim, tazminat dosyanızı zorlaştırabilir. Teslim gününü dosyanın durumuna göre birlikte belirleriz.

Teslim sırasında aracın içinde kalan kişisel eşyaların yanıp yanmadığını kontrol edin; yangından kurtulan belgeleri ve anahtarları ayrı bir yerde saklayın. Anahtar yandıysa teslimi engellemez, ama bunu önceden söylemeniz çekici ekibinin hazırlığını kolaylaştırır.

Yanmış aracın devri için hangi belgeler gerekir?

Devrin belgeleri, sigorta sürecinin sonucuna göre değişir. Hazırlamanız gereken temel belgeler şunlardır:

• Kimliğiniz ve aracın tescil belgesi; belge yangında yandıysa zayi beyanı.
• Sigorta dosyasındaki eksper raporu ve varsa tazminat yazışmaları.
• Ağır hasar tespit edildiyse trafikten çekildiğini gösteren tescil belgesi.
• Araç üzerinde rehin varsa bankadan alınacak borç bilgisi.

Tescil belgesi yangında yandıysa endişelenmeyin. Araç sahibi belgenin kaybolduğunu beyan eder ve bu beyan kolluk tarafından elektronik kayda işlenirse satış, elektronik tescil kayıtlarına göre yapılabilir. Bu adımı satıştan önce tamamlamanız, noter gününü kolaylaştırır.

Tam hasar kararı verilen ve hurdaya ayrılacak bir araçta süreç farklıdır; araç yalnız hurda olarak el değiştirebilir ve tazminat için hurda tescil belgesi gerekir. Bu durumda işlemlerin hangi sırayla yapılacağını sigorta şirketiniz ve bizimle birlikte planlamanız en sağlıklısıdır.

Yanmış aracı bekletmek neden değeri düşürür?

Yangından sonra geçen her hafta, aracın kurtarılabilir parçalarının durumunu kötüleştirebilir. Yangın, metal yüzeylerdeki boyayı ve koruyucu kaplamayı yok eder; çıplak kalan metal, nem ve yağmurla kısa sürede paslanır. Söndürme suyuyla ıslanmış elektrik bağlantıları da zamanla oksitlenir.

Bekleme süresi masraf da doğurur. Araç bir otoparkta ya da serviste duruyorsa günlük ücret işleyebilir; yol kenarında kaldıysa kaldırılması için ayrıca uğraşmanız gerekebilir. Bu masraflar, aracı onarmayı düşünmüyorsanız beklemenin size bir kazanç sağlamadığı anlamına gelir.

Sigorta süreciniz devam ediyorsa elbette kararı beklemeniz gerekir. Ancak eksper incelemesi tamamlandıysa ve aracı onarmayacaksanız, satış görüşmesine erkenden başlamak hem parçaların değerini korur hem de bekleme masrafını sınırlar.

Yangından sonra araç bir yol kenarında ya da açık bir alanda kaldıysa güvenliği için de önlem alın. Kabin camları kırılmışsa aracın üzerini örtmek, yağmurun içeri dolmasını önler ve kalan parçaları korur.

Kısmen yanmış araçta onarım mantıklı mı?

Yangın erken söndürüldüyse ve hasar motor bölmesinin bir kısmında kaldıysa onarım düşünülebilir. Bu durumda yanan kablo demeti, hortumlar ve plastik parçalar değiştirilir; gövde ve kabin etkilenmemişse araç yeniden kullanılabilir hâle gelebilir.

Ancak yangın onarımında masrafı önceden kestirmek zordur. Kablo demeti değişimi uzun işçilik ister; ısının ulaştığı sensörler ve kontrol üniteleri ise ilk bakışta sağlam görünüp sonradan arıza verebilir. Kabine sinen duman kokusu da çoğu zaman tamamen giderilemez ve aracın onarım sonrası değerini düşürür.

Onarım kararını vermeden önce yetkin bir servisten yazılı fiyat alın ve fiyatın kablo demeti, elektronik kontrol ve iç temizlik kalemlerini kapsadığından emin olun. Bu fiyatı teklifimizle karşılaştırdığınızda hangi yolun size daha uygun olduğunu net biçimde görürsünüz; onarım daha mantıklıysa bunu açıkça söyleriz.

Kabinin ya da aracın büyük bölümünün yandığı durumlarda ise onarım çoğu zaman ekonomik değildir. Bu araçlarda değer, sağlam kalan parçalardan ve metalden gelir; olduğu gibi satış genellikle en öngörülebilir yoldur.