Hasarlı Aracımı Satmak İstiyorum: Sigorta ve Devir Adımları

“Hasarlı aracımı satmak istiyorum” diyen araç sahibinin önünde iki iş vardır: sigorta tarafını sonuçlandırmak ve aracı resmî olarak devretmek. Sağlam araç satışından farkı, satışın biçimini eksperin kararının belirlemesidir. Hasarı kısmi kalan araç olduğu gibi satılabilir. Ağır hasar kararı çıkan araç trafikten çekilir, tam hasarlı araç ise hurdaya ayrılır. Vergi veya trafik cezası borcu ya da devri kısıtlayan bir kayıt varsa noter devri yapılmaz. Doğru sıra şudur: önce sigorta dosyası, sonra hasar kaydı ve borçlar, en son noter ve poliçeler.

Sigorta Dosyası Açıkken Araç Satılır mı?

Satılabilir, ama dosya sonuçlanmadan satmak tazminat sürecini zora sokar. Kasko Genel Şartları’na göre zarar, sigortacıyla yapılan anlaşmayla ya da sigorta eksperi aracılığıyla tespit edilir. Eksper bu tespiti aracın üzerinde yapar. Araç rapordan önce el değiştirirse eksperin aracı görmesi yeni malikin iznine kalır. Bu yüzden ilk iş, dosyanın hangi aşamada olduğunu ve eksperin kararını şirketten yazılı olarak istemektir.

Dosyanın hangi sigortada açıldığı da önemlidir. Kasko, kendi aracınızın hasarını poliçe şartlarına göre karşılar. Kusur karşı taraftaysa zararınız, karşı aracın trafik sigortasından istenir. Kısmi hasarda kasko, onarım masrafını öder. Aracı onarmadan satmayı düşünüyorsanız Kasko Genel Şartları’ndaki şu hükmü bilin: tarafların anlaşmasıyla onarım yerine nakdi ödeme yapılabilir. Bu anlaşmayı satıştan önce yazılı hâle getirin.

Sahada en sık karşılaşılan yanlış, “Trafik sigortam var, aracımı öder.” düşüncesidir. Kendi trafik sigortanız yalnız karşı tarafa verdiğiniz zararı karşılar. Kasko yoksa ve kaza tamamen sizin kusurunuzla olduysa aracınız için sigortadan ödeme alınmaz. Bu durumda seçenek ikidir: aracı onarmak ya da hasarlı hâliyle satmak.

Ağır Hasar ve Tam Hasar Kaydının Anlamı Nedir?

Ağır hasar kaydı, eksperin aracı onarılabilir ama ağır hasarlı bulduğunu gösteren sigorta kaydıdır. Tam hasar ise aracın onarım kabul etmediği anlamına gelir. Halk arasında ikisine birden “pert” denir. Ölçütleri, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (SEDDK) 2025/12 sayılı genelgesi belirler.

SEDDK genelgesine göre onarım masrafı, KDV dâhil, aracın hasar tarihindeki değerini aşarsa ve eksper aracın onarılamayacağını raporlarsa araç tam hasarlı sayılır. Masraf bu değerin yüzde 60’ını aşarsa araç ağır hasarlıdır. Masraf bu sınırın altında kalsa bile, genelgenin ekindeki parçalardan biri zarar gördüyse eksper ağır hasar kararı verebilir. Şasi kolları, tavan sacı, orta direk, hava yastıkları ve elektrikli araç bataryası bu parçalar arasındadır. Bu yüzden hava yastıkları açılmış bir araçta onarım tutarı düşük görünse de ağır hasar kararı çıkabilir.

Eksper ağır ya da tam hasar kararını Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’ne (SBM) bildirir ve kayıt aracın geçmişine işlenir. Aracı sonradan onarmak kaydı silmez. Kendi aracınızın hasar kayıtlarını e-Devlet’teki SBM hizmetinden görebilirsiniz.

Ağır ya da tam hasar kararının satışa etkisi doğrudandır. SEDDK genelgesi hem kaskoyu hem trafik sigortasını kapsar. Ağır hasarda tazminat, “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi sigortacıya verilmeden ödenmez. Tam hasarda ise aracın hurdaya ayrıldığını gösteren tescil belgesi istenir. Tam hasarlı olarak ayrılan aracı da sigorta şirketi lisanslı geçici depolama alanına ya da lisanslı işleme tesisine çektirir. Bu yüzden sigorta sürecine giren böyle bir araç, yola dönecek bir taşıt olarak satılmaz. Aracı olduğu gibi satma seçeneği asıl olarak ağır hasar kararından sonra gündeme gelir.

Sigortadan Ödeme mi, Hasarlı Satış mı?

Kaskolu araçta ağır hasar kararı çıktıysa iki yol vardır: aracı sigorta şirketine bırakmak ya da üzerinizde tutup hasarlı hâliyle satmak. Karar, şirketin bildirdiği sovtaj bedeliyle piyasadan aldığınız teklifin karşılaştırılmasına dayanır.

Aracı şirkete bırakırsanız kasko tazminatı, poliçe şartlarına göre aracın hasar tarihindeki rayiç değeri, yani piyasa karşılığı üzerinden hesaplanır. Araç da şirkete geçer. Aracı üzerinizde tutarsanız şirket, rayiç değer ile aracın hasarlı hâlinin değeri arasındaki farkı öder. Hasarlı hâlin bu karşılığına sovtaj bedeli denir.

Kasko Genel Şartları, bu seçimi yapacak araç sahibine bir güvence verir. Şirket, size bildirdiği sovtaj bedelini bildirimden itibaren bir ay süreyle garanti etmiş sayılır. Teklif toplamak için bu bir ayı kullanın. Hesap basittir. Piyasa teklifi sovtaj bedelinden yüksekse aracı üzerinizde tutup satmak toplamda daha fazla para bırakır. Teklif düşükse aracı şirkete bırakmak daha az kayıplıdır.

Aracınızın kaskosu yoksa karar onarım ile satış arasındadır. Onarım masrafı aracın piyasa değerine yaklaştıkça hasarlı satış çoğu zaman daha az kayıpla biter. Aracın teknik durumunu ise bir ekspertiz raporu ortaya koyar; bu karar o raporla birlikte verilmelidir.

Kredi Rehni, Borçlar ve Noter Devri

Tescilli bir aracın satışı yalnız noterde yapılır. Karayolları Trafik Kanunu’nun 20. maddesi, noterde yapılmayan satış ve devirleri geçersiz sayar. Aynı madde iki ön şart koyar. Araçtan doğan motorlu taşıtlar vergisi ve trafik idari para cezası borcu bulunmamalıdır. Araç üzerinde satışı ya da devri kısıtlayan bir tedbir veya kayıt da olmamalıdır. Araç tescil yönetmeliği bu listeye otoyol ve köprü geçişlerinden doğan borcu da ekler.

Taşıt kredisiyle alınan araçta banka çoğu zaman araç üzerine rehin koyar. Rehin kaydı sicilde durdukça satış, devri kısıtlayan kayıt engeline takılabilir. En temiz yol, bankadan kalan borcu öğrenmek, borcu kapatmak ve rehnin kaldırıldığını teyit etmektir. Borç satış bedeliyle kapanacaksa bu sırayı alıcıyla ve bankayla yazılı olarak kurun. Haciz kaydı olan araçta da satış, haciz kalkmadan ilerlemez.

Kredili araçta hasar dosyası açıksa poliçenize bakın. Banka poliçeye dain-i mürtehin, yani rehin alacaklısı olarak yazılmışsa ödemenin nasıl yapılacağını bankanızla birlikte netleştirin. Sicildeki bir engel kaydı, örneğin yakalama şerhi, trafikten çekme ya da hurda belgesinin alınmasını engelleyebilir. Kasko Genel Şartları bu durumda tazminatın, mahkemece belirlenen ödeme yerine yatırılarak ödenebileceğini düzenler.

Bedel nakit, havale ya da EFT ile ödeniyorsa noterde güvenli ödeme sistemi zorunludur: alıcının ödediği tutar bloke edilir ve devir tamamlandığı anda satıcının hesabına geçer; böylece para ile mülkiyet aynı anda el değiştirir. Trafikten çekilen araç da noterde devredilir; bu devirde geçerli muayene ve alıcı adına zorunlu trafik sigortası aranmaz.

Satıştan Sonra Kasko ve Trafik Sigortası

Araç el değiştirdiğinde iki poliçe de kural olarak kendiliğinden sona erer. Kasko Genel Şartları’na göre menfaat sahibi değişince sözleşme o anda feshedilmiş sayılır. Geçen sürenin primi gün esasına göre hesaplanır, fazlası size iade edilir. Poliçe, yeni malikle devam edecek şekilde de düzenlenebilir; bunu poliçenizden kontrol edin.

Tam hasarda durum farklıdır. Tam hasar oluşunca teminat sona erer ve sigortacı primin tamamına hak kazanır. Bu durumda prim iadesi beklenmez.

Trafik sigortası, sözleşmeye taraf olan sigortalıyı izler. Sigortalı değiştiğinde sözleşme değişim tarihinde kendiliğinden sona erer ve gün esasına göre prim iadesi yapılır. İadeyi poliçeyi düzenleyen şirketten takip edin. Satıştan sonra araçla ilgili bir bildirim gelirse noter satış tarihi sizin için dayanaktır.

Sigorta Dosyasından Noter Devrine İşlem Sırası

Hasarlı bir aracın satışında şu sıra, noterde ya da sigorta şirketinde geri dönüşü en aza indirir:

1. Sigorta şirketinden dosyanın durumunu ve eksper kararını yazılı olarak isteyin.
2. Aracın hasar kaydını e-Devlet’te SBM hizmetinden kontrol edin.
3. Eksper ağır hasar dediyse sovtaj bedelini piyasa teklifleriyle karşılaştırın.
4. Kredi borcunu kapatıp rehnin kaldırıldığını teyit edin.
5. Araca bağlı vergi, trafik cezası ve geçiş ücreti borçlarını kapatın.
6. Devri noterde, bedeli güvenli ödeme sistemiyle alarak yapın.
7. Kasko ve trafik sigortasının prim iadesini takip edin.

Aracı hasarlı hâliyle satmayı seçerseniz PertCar bu durumdaki araçları Türkiye genelinde, bulunduğu yerde satın alır. Kazalı, pert ya da ağır hasar kayıtlı, arızalı, sel hasarlı ve yanmış araçlar bu kapsamdadır. Süreç, aracın fotoğraflarla anlatılmasıyla başlar ve önce bir ön değerlendirme paylaşılır. Kesin teklif, araç yerinde görüldükten sonra netleşir. İnceleme ücretsizdir ve teklifi kabul etmezseniz bir ücret ödemezsiniz; çalışmayan araç çekiciyle taşınır. Devir noterde yapılır ve bedel devirle aynı anda ödenir. Ayrıntılar pertcar.com adresindedir.